Back to top

Curiosa pop: Liedjes over democratie

Ontelbare muzikanten hebben nagedacht over het thema democratie. Is het werkelijk de beste bestuursvorm? Wat kan en moet er beter? Musici vertolken daarbij vaak, terecht of niet, de 'stem van het volk'. Protesteren, filosferen en musiceren blijken goed samen te gaan. In deze aflevering van Curiosa een aantal prikkelende voorbeelden.

Iron Maiden - Lord Of The Flies
In zijn beroemde boek Lord Of The Flies (1954) behandelt schrijver William Golding het thema democratie versus dictatorschap. De auteur heeft meer sympathie voor het democratische kamp, maar laat zien dat het uiteindelijk niet opgewassen is tegen de slechte natuur van mensen. Dat was ook de insteek van het gelijknamig nummer van de Britse hardrockgroep Iron Maiden uit 1995. ‘We are lord of the flies’, wij zijn allen de duivel.

Mercedes Sosa – Corazón Libre
Een groot vertegenwoordigster van het Argentijnse folkrepertoire was Mercedes Sosa (1935-2009). De expressieve en charismatische zangeres van protestliederen is tevens een boegbeeld voor mensenrechten, democratie en vrijheid. Tijdens de militaire dictatuur (1976-1983) in haar land werd ze vervolgd. Ze vluchtte naar Europa, maar keerde in 1982 naar haar vaderland terug.

Fela Kuti – Teacher Don’t Teach Me Non-Sense
Wat moreel juist is en wat niet, krijgen we met de paplepel ingegoten. Eerst door onze ouders, later door leraren op school. De Nigeriaan Fela Kuti kaart in dit nummer allerlei problemen aan rondom de moreel juiste democratie in Afrikaanse landen: verkiezingsfraude, slecht beleid, enzovoort. De onderwijzer is het Westen, dat corruptie bevordert in plaats van tegengaat.

Leonard Cohen – Democracy
De Canadese singer/songwriter Leonard Cohen besloot een nummer over democratie te schrijven na de val van de Berlijnse Muur in 1989. Hij schreef meer dan 60 coupletten die elke eindigde met de zinsnede ‘Democracy is coming to the USA’. Het nummer is een mix van hoop en cynisme. In de Verenigde Staen is nog geen ‘echte’ democratie, maar het komt eraan.

Thomas Hampson & Craig Rutenberg – To The Soul
De vorige voorbeelden gaven een hoop kritiek op de (westerse) democratie. Is het dan allemaal kommer en kwel? Geenszins! Bariton Thomas Hampson en pianist Craig Rutenberg brachten een cd uit met liederen op teksten van de 'Bard of democracy', zoals de belangrijke Amerikaanse dichter Walt Whitman (1819-1892) wel wordt genoemd. De poëzie van Whitman inspireerde talloze componisten.